W 2008 roku w ramach programu Study Tours to Poland Fundacja Solidarności Polsko-Czesko-Słowackiej zorganizowała pobyt trzech grup studentów z Ukrainy, Białorusi oraz Rosji. Wiosną 2008 roku gościliśmy dwie grupy (maj-początek czerwca), na jesieni tegoż roku (listopad) przyjęliśmy jedną grupę studentów. Uczestnicy projektu mieli możliwość zapoznać się z funkcjonowaniem wielu obszarów życia w Polsce, od edukacji poprzez politykę, działalność administracji państwowej, samorządowej, instytucji kultury oraz funkcjonowaniem trzeciego sektora, etc. Każdej z grup towarzyszył opiekun-tłumacz i, w miarę możliwości, koordynator projektu. We wszystkich trzech grupach językiem roboczym był język rosyjski. Już na etapie przygotowań do realizacji projektu uczestnicy programu mieli możliwość zgłosić zainteresowanie określoną dziedziną, instytucją, bądź organizacją. Również po przyjeździe do Polski pierwszym roboczym spotkaniem było spotkanie informacyjne, na którym szczegółowo omówiono program pobytu, zachęcając uczestników do współudziału w kształtowaniu tematyki spotkań, w związku z czym udało się ułożyć program tak, aby każdy z uczestników bez względu na kierunek kształcenia mógł znaleźć dla siebie coś interesującego.

Pierwsza grupa, która przebywała w Warszawie w dniach 5-16 maja 2008 liczyła 11 osób. Najwięcej uczestników przyjechało z Ukrainy, Rosję i Białoruś reprezentowało po dwóch studentów. Zdecydowaną większość grupy stanowiły dziewczyny (9 osób). Druga grupa studentów, którą gościliśmy na przełomie maja i czerwca (26.05-6.06.2008) była mniej liczna. Przyjechało 6 osób – jeden chłopak i pięć dziewczyn. Pięcioro uczestników było z Ukrainy, jedna studentka z Rosji (obwód kaliningradzki). Grupa studentów, która przyjechała do Warszawy na jesieni 2008 roku (17-28.11.2008) liczyła 10 osób, ośmioro uczestników przyjechało z Ukrainy, jedna studentka przyjechała z Petersburga, jedna zaś z Mińska.

Wizyty studyjne wszystkich trzech grup miały na celu prezentację różnych obszarów życia w Polsce. O aktualnej sytuacji politycznej w Polsce w kontekście przemian transformacyjnych studenci mogli dowiedzieć się z wkładów prof. Piotra Madajczyka z Instytutu Studiów Politycznych PAN. Wszystkie grupy miały również okazję spotkać się z Panem Bogdanem Borusewiczem, Marszałkiem Senatu RP, który opowiedział naszym gościom o sytuacji politycznej oraz odpowiedział na pytania studentów, związanych z poruszana tematyką. O polskiej polityce wschodniej opowiedział uczestnikom trzeciej wizyty minister Adam Daniel Rotfeld, przewodniczący Polsko-Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych. O polskim sądownictwie nasi goście dowiedzieli się w ramach spotkania z sędziami Sądu Administracyjnego w Warszawie. Była również okazja do zapoznania się z systemem samorządności w Polsce poprzez spotkania z radnymi warszawskich dzielnic Praga Południe oraz Bemowo oraz z Panem Marszałkiem Województwa Mazowieckiego.

O sytuacji ekonomicznej w Polsce nasi goście mogli dowiedzieć się na spotkaniach z Podsekretarzem Stanu Ministerstwa Finansów Jackiem Dominikiem. O polskiej drodze do kapitalizmu opowiadał studentom Zygmunt Berdychowski, Przewodniczący Rady Programowej Forum Ekonomicznego. W ramach zapoznania się z działalnością podmiotów gospodarczych w polskich warunkach ekonomicznych studenci spotkali się z przedstawicielem Banku Millennium Dariuszem Surowcem, który opowiedział o rozwoju private bankingu. O działalności Spółki PKP Intercity opowiadał naszym gościom Karol Mazurek. O pracy Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie studenci mogli dowiedzieć się w ramach spotkania z przedstawicielami Fundacji Edukacji Rynku Kapitałowego. Kwestie integracji europejskiej w kontekście polskich doświadczeń zostały sproblematyzowane w ramach spotkań z pracownikami Centrum Informacji Europejskiej.

Funkcjonowanie niezależnych środków masowego przekazu w Polsce przybliżyli naszym gościom redaktor Jan Fusiecki z „Gazety Wyborczej” oraz red. Piotr Mitzner z polskiego miesięcznika „Nowaja Polsza” wydawanego w języku rosyjskim. Studenci mieli okazje również zapoznać się z pracą Radio Studentów Politechniki Warszawskiej Radioaktywne. Ponadto miały miejsce spotkania z przedstawicielami mediów elektronicznych - red. Anną Kuźmą w Telewizji Polskiej S.A., red. Piotrem Kraśką (TVP) raz z red. Grzegorzem Miecugow. Z naszymi gośćmi spotkała się również redaktor Agnieszka Romaszewska-Guzy, dyrektor TV Białoruś BELSAT. 

Aby poznać bliżej warunki pracy i realizowane projekty organizacji pozarządowych uczestnicy wizyt studyjnych spotkali się z przedstawicielami American Jewish Joint Distribution Committee (Joint), fundacji Vis Maior, Stowarzyszenia Lambda, portalu rus.ngo.pl, Fundacji „Rodzić po Ludzku” oraz Fundacji Ja Wisła. Dużym zainteresowaniem cieszyły się również spotkania z Fundacją Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy oraz z jej prezesem Jurkiem Owsiakiem.

Członkowie młodzieżowych organizacji z Polski (Niezależne Zrzeszenie Studentów Uniwersytetu Warszawskiego, Centrum Młodych Dyplomatów, Forum Młodych PiS, ConQuest Consulting), opowiedziały swoim rówieśnikom o realizowanych przez nich projektach, o sukcesach i trudnościach, które muszą pokonywać.

Sporo uwagi poświęciliśmy prezentacji szkolnictwa wyższego w Polsce. Studenci spotkali się zarówno z przedstawicielami publicznych placówek oświatowych (Uniwersytet Warszawski, Centrum Kultury i Języka Polskiego dla Obcokrajowców „Polonicum”, Studium Europy Wschodniej, Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego), jak i uczelni niepublicznych (Wyższa Szkoła Handlu i Prawa im. Łazarskiego, Wyższa Szkoła Leona Koźmińskiego).

Na specjalne życzenie studentów medycyny zorganizowano wizytę w warszawskim szpitalu oraz na uczelni medycznej oraz zrealizowano spotkanie z trenerem Neurolingwistycznego Programowania Ewą Damentką.

Aby przybliżyć naszym gościom polską kulturę i sztukę, umożliwiliśmy im spotkania z pracownikami Centrum Sztuki Współczesnej, zrealizowano wycieczki edukacyjne do Teatru Wielkiego Opery Narodowej oraz muzeów: Muzeum Powstania Warszawskiego, Muzeum Literatury, Zamek Królewski, Zamek w Wilanowie. Ponadto studenci obejrzeli polskie filmy (sporo osób, biorących udział w wizycie studyjnej znało język polski, tym nie mniej staraliśmy się w miarę możliwości tłumaczyć fabułę) oraz sztuki teatralne.

Studenci często podkreślali, że udział w programie pozwolił im pokonać określone stereotypy, otworzył na nowe wezwania. Część uczestników utrzymuje kontakt z poznanymi w Polsce rówieśnikami (koordynatorzy, tłumacze, wolontariusze, polscy studenci), promuję w swoim środowisku zarówno projekt Study Tours to Poland, jak i samą Fundację Solidarności Polsko-Czesko-Slowackiej, wyraża zainteresowanie realizowanymi przez nas programów dla specjalistów, zaś jedna z uczestniczek wzięła już udział w projekcie dla dziennikarzy „Niezależne Media” w lutym 2009 roku. 

 Halyna Dubyk