Jednym z podstawowych problemów w krajach postkomunistycznych jest brak doświadczeń związanych ze społeczną kontrolą władz, w tym również władz lokalnych – samorządowych. Autorytarne państwo w bardzo niewielkim zakresie tolerowało krytykę poczynań swoich przedstawicieli. Brak tradycji i mechanizmów społeczeństwa obywatelskiego, zaowocował tym, że odzyskanie wolności i niepodległości, nie oznaczało automatycznie pozbycie się złych nawyków Homo Sovieticus. Również w zakresie uczciwości i przejrzystości władz, standardy demokratyczne nie od razu mogły być przyjęte. Jednocześnie możliwości związane z urynkowieniem gospodarki, stwarzały pokusy dla decydentów. Problem ten obecny we wszystkich krajach postkomunistycznych. Dlatego cennym jest wymiana doświadczeń pomiędzy różnymi krajami w dziedzinie tworzenia i stosowania w praktyce mechanizmów kontroli poczynań władz lokalnych. Do tej pory organizacje zajmujące się tą problematyką (nawet w przypadku tych o zasięgu międzynarodowym) koncentrowały się na problematyce własnych krajów i brak jest programów umożliwiających wymianę doświadczeń w tej dziedzinie. Projekt „Bez korupcji. Społeczna kontrola władz lokalnych” stara się, przynajmniej częściowo, tę lukę wypełnić. W Polsce po 90 roku trwa proces tworzenia zrębów społecznej kontroli władz państwowych i samorządowych. Pomimo, że proces ten jest jeszcze nie zakończony, już teraz połączenie rozwiązań prawnych i instytucji kontrolnych ze współdziałaniem mediów oraz organizacji pozarządowych przynosi zauważalne efekty w postaci bieżącej oceny funkcjonowania władz oraz wykrywania i eliminowania zjawisk o charakterze korupcyjnym. Również stworzono efektywne mechanizmy bieżącego informowania o poczynaniach władz lokalnych, jak również o prawach obywatela w kontaktach z władzami. Zmienia się też mentalność ludzi – pojawiają się elementy samoorganizacji, w postaci komitetów na rzecz konkretnych rozwiązań oraz przeciwko poczynaniom władz w sprawach kontrowersyjnych. Doświadczenia, mające charakter uniwersalny, mogą być wykorzystane w innych krajach postkomunistycznych, w tym również w Gruzji. W ramach projektu „Bez korupcji. Społeczna kontrola władz lokalnych”, realizowanego przez Fundację Solidarności Polsko – Czesko – Słowackiej we współpracy z Transparency International Georgia, a finansowanego w ramach programu pomocy zagranicznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2007 r., planowane jest zorganizowanie pobytu studyjnego dla 10 osób: dziennikarzy, działaczy organizacji pozarządowych i przedstawicieli władz lokalnych z Gruzji. Podczas pobytu w Polsce wysłuchają wykładów oraz odbędą spotkania obejmujące następujące zagadnienia: prawne i instytucjonalne mechanizmy kontroli poczynań władz lokalnych, rola mediów w procesie kontroli decyzji samorządowych, mechanizmy kontroli władz w praktyce, inicjatywy lokalne i samoorganizacja mieszkańców oraz organizacje pozarządowe w procesie kontroli władz i wspierania obywateli. Na koniec projektu zostanie zorganizowane seminarium na temat możliwości związanych z zastosowaniem tych doświadczeń w gruzińskich warunkach. Ocena realizacji projektu będzie dokonana przez społeczną Radę, w skład której wchodzą: - Grażyna Kopińska – Przewodnicząca (Dyrektor, Program Przeciw Korupcji, Fundacja im. Stefana Batorego),
- Jan Fusiecki (Dziennikarz, „Gazeta Wyborcza”),
- Zbigniew Janas (b. Poseł, Fundacja Solidarności Polsko – Czesko – Słowackiej),
- Maks Kraczkowski (Poseł, Sejm RP),
- Izabela Kraj (Dziennikarz, „Rzeczpospolita”),
- Joanna Malarczyk (Ekspert, Mazowiecki Urząd Marszałkowski),
- Andrzej Wielowieyski (Prezes, Stowarzyszenie „Metropolia Warszawska”).
Szczegółowe informacje o projekcie uzyskać w biurach Fundacji lub TI Georgia. |